NAPŁYW OCHOTNIKÓW

W obozie wojskowo-niepodległościowym istniało kilka rywalizujących ze sobą frak­cji. Na wiadomość o dokonanym puczu mężczyźni w wieku poborowym zaczęli się natychmiast organizować. Wojskowi wyłonili spośród siebie Na­czelną Komendę Miasta, powierzając dowództwo kapitanowi Czesławowi Mączyńskiemu z Organizacji Polskich Kadr Wojskowych. Zwierzchnictwo Mączyńskiego uznała także Polska Organizacja Wojskowa. Szefami szta­bu zostali kapitanowie Nilski i Jakubski (byli porucznicy… Czytaj więcej »

ORIENTACJA W SYTUACJI

Gdy Polacy zorientowali się w sytuacji, próbowali porozumieć się z oso­bami bardziej ugodowo nastawionymi i przeciwdziałać walce orężnej. 2 lis­topada delegaci ukraińscy oraz polscy zebrali się, jak informował „Kurier Lwowski”, w gmachu Izby Handlowo-Przemysłowęj w celu ułożenia wa­runków rozejmu. W obradach wzięli udział reprezentanci wojskowi: kpt. Mączyński (ze strony polskiej) oraz ataman Witowski (ze strony… Czytaj więcej »

OPANOWANIE MIASTA

Nazywano ich wręcz soldateską, „nad którą Rusini już stracili władzę”. Zdarzało się, że przybywający do Lwowa żołnierze ukraińscy odmawiali udziału w walkach. Wśród lwowiaków początkowo zapanowała konsternacja. Wprawdzie w czwartek 31 października w godzinach popołudniowych podawano sobie z ust do ust wiadomość, że Ukraińcy lada moment mogą zająć miasto, ale nie dowierzano temu.We Wszystkich Świętych msze… Czytaj więcej »

FUNKCJONOWANIE WŁADZ SAMORZĄDOWYCH

Funkcjonowanie władz samorządowych zamarło. Na Rynku oraz w wielu punktach miasta Ukraińcy ustawiali karabiny maszynowe. Wprowadzili zakaz swobodnego poruszania się w śródmieściu. Strzelali na postrach, przeprowadzali rewizje domowe i aresztowania, chcąc zapobiec działaniom defensywnym. 4 listopa­da patrole ukraińskie pobiły bywalców lokalu „Belle Vue , odwiedzanego głównie przez Żydów. Wkrótce potem zdemolowali kawiarnię „Szkocką” (nad którą… Czytaj więcej »

DALEKO OD PRZEWIDYWAŃ

Rada Miejska czyniła przygotowania, aby objęcie władzy, które nastąpić miało 1 listopada, odbyło się uroczyście. Na dowództwo Wojska Polskiego i Komendę Placu zdecydowano się oczekiwać w Ratuszu, na kadrę wojs­kową w Szkole im. H. Sienkiewicza. Wiceprezydent Leonard Stahl pragnął, aby oficerowie wystąpili tego dnia „pod bronią”. Mieszkańcy mieli groma­dzić się wzdłuż ulicy Akademickiej.Wypadki, jakie nastąpiły… Czytaj więcej »

WSPOMNIANE POSIEDZENIE

Wspomniane posiedzenie Tymczasowej Rady Miejskiej w dniu 20 paź­dziernika 1918 r. odbywało się jak zwykle w Ratuszu, miało jednak szczegól­nie podniosły charakter. Obrady zakończono okrzykiem „Niech żyje niepod­legła Polska!” Obecni jeszcze długo potem nie mogli rozejść się, rozmawiali i śpiewali pieśni narodowe. Na ulice wyległo tego dnia około 20 tys. demonstrantów. Rozrzucono ulotki wyrażające radość z… Czytaj więcej »

POD WPŁYWEM PROPAGANDY

Ukraińska Rada Narodowa, utworzona 18 października 1918 roku, niechętnie zareagowała na tenże stan, nazywając dążenia Polaków chciwymi roszczeniami . Tendencje separatystyczne coraz wyraźniej ujawniły się na sesjach Tymczasowej Rady Miejskiej, np. 20 paź­dziernika ks. Teodozy Leżohubski oświadczył w imieniu swoich rodaków, że obydwa narody, chociaż „połączone więzami krwi”, powinny posiadać nieza­leżne od siebie, każdy swoje państwo.… Czytaj więcej »

TEORIA A RZECZYWISTOŚĆ

Jak się trafnie wyraził profesor Tadeusz Łepkowski, nikt nie posiada „monopolu na prawdę”. Żadna teoria nie pokrywa się cał­kowicie z rzeczywistością. Dziwi nas jednak, że w chwili obecnej niektórzy historycy ukraińscy, walkę, jaka wtedy rozgorzała, nazywają wojną robot­ników zachodniej Ukrainy przeciwko agresji ze strony burżuazyjnej Polski.Polacy, których we Lwowie mieszkało ponad 60 proc., raczej nie… Czytaj więcej »

LITERATURA MIĘDZYWOJENNA

Literatura międzywojenna również koncentrowała się głównie na stronie militarno-strategicznej, a niezależnie od tego miała rozmaitą wartość nau­kową, nieraz tylko wspomnieniową lub popularnonaukową czy beletrystycz­ną. Tworzyli ją najczęściej sami uczestnicy walk.W historiografii Polski Ludowej „ruski listopad” stał się swoistym „ta­bu”, dotykanym zaledwie, i to tendencyjnie, w nielicznych szerszych opraco­waniach. Z większą swobodą podchodzili do tegoż tematu… Czytaj więcej »

PODOBNY CHARAKTER

Podobny charakter mają różnorodne wzmianki o „listopadzie” rozproszone w zespołach akt wielu archiwów polskich i zagranicznych.Szczególnie przydatne przy analizie życia codziennego lwowian w lis­topadzie 1918 r. okazały się licznie zachowane materiały sprawozdawcze i wspomnieniowo-pamiętnikarskie, tak rękopiśmienne (w archiwach państwo­wych, zakonnych, w działach rękopisów bibliotecznych i muzealnych, w po­siadaniu prywatnym), jak i drukowane (wydane zaraz po… Czytaj więcej »