Category: Dziedzictwo Galicji

CECHA DZIAŁALNOŚCI

Działalność jej organów cechował konserwatyzm, nieufność wobec wszelkich nowości, ciemnota. Złe gospodarowanie skromnym majątkiem, wypadki sprzeniewierzenia, obraca­nia na cele prywatne dochodów gminnych, mimo kontroli ze strony powia­tu, nie były rzadkie. Z wad tego systemu zdawano sobie sprawę, nie brakowało też projektów reform. Najczęściej widziano ratunek w drodze łączenia drobnych gmin jednowioskowych i tworzenia większych, tym sa­mym silniejszych materialnie, nadto w łączeniu gmin i obszarów dworskich. Obydwa te postulaty nie doczekały się niestety realizacji, natomiast w prak­tyce narastała tendenqa do surowszej kontroli nad gminą ze strony ad­ministracji państwowej. Mimo tych wad gmina działała, z biegiem czasu coraz sprawniej. Sądzić można, że ludność wiejska dorastała do tej formy samorządu.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

LUDZIE Z WYKSZTAŁCENIEM

Pojawiało się coraz więcej ludzi z podstawowym lub średnim wykształceniem, którzy mogli pełnić lokalne funkq’e urzędowe. Władze gminne wydobywały się z zacofa­nia, nabierały doświadczenia. Krytyczny obraz gminy galicyjskiej, utrzymują­cy się w publicystyce i literaturze naukowej aż do pierwszej wojny światowej, stopniowo zaczął mijać się z rzeczywistością. Warto podkreślić jeden z efektów tej ewolucji. Oto w ramach samo­rządu gminnego tworzył się typ działacza chłopskiego, twardego realisty, zabierającego coraz śmielej głos w sprawach nie tylko swojej gminy. Stwa­rzało to podłoże dla świadomego, zorganizowanego, chłopskiego ruchu politycznego.Tak przedstawiał się najogólniejszy zarys autonomii i samorządu galicyj­skiego. Sądownictwo, skarbowość, organizacja obrony państwa, szkolnictwo zaliczały się do kompetencji centralnych, ale i w tych dziedzinach miejscowe społeczeństwo nie było całkiem pozbawione głosu, przez współudział w par­lamencie wiedeńskim, przez drogi awansu miejscowych polityków aż do najwyższych władz rządowych.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

NAUKA POLSKA

Nauka polska nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa w kwestii oceny autonomii galicyjskiej. Na jeden tylko paradoks chciałbym w zakończeniu zwrócić uwagę. Z trzech dzielnic polskich, na przełomie XIX i XX wieku, najcięższe warunki ekonomiczne panowały w Galicji. Z tych trzech dzielnic najszersze uprawnienia miało społeczeństwo właśnie w Galicji, dzięki jej autonomii. Nie było jednak w stanie ich w pełni wykorzystywać.W pierwszym rozbiorze Polski (1772) Austria zaanektowała pod wzglę­dem kościelnym całą archidiecezję lwowską i diecezję przemyską oraz całą przedwiślańską część diecezji krakowskiej (400 parafii), większą część diecezji chełmskiej (51 parafii), cząstkę diecezji kamienieckiej (10 parafii) i łuckiej (10 parafii) łącznie około 800 parafii obrządku łacińskiego. Na mocy traktatu rozbiorowego z 3 stycznia 1795 r. Austria zagarnęła całą diecezję krakowską oprócz 3 dekanatów (Pilica, Siewierz, Częstochowa), które dostały się pod panowanie Prus, całą diecezję chełmską bez dekanatu lubomelskiego (zabór rosyjski), a nadto z archidiecezji gnieźnieńskiej na południe od biegu rzeki Pilicy 84 parafie, część archidiakonatu warszawskiego z diecezji poznańskiej (37 parafii), część diecezji łuckiej w rejonie Włodawy i Węgrowa (47 parafii) i część diecezji płockiej w rejonie Radzymina (19 parafii).

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

JÓZEFIŃSKA REGULACJA TERYTORIALNEJ ORGANIZACJI KOŚCIOŁA OBRZĄDKU ŁACIŃSKIEGO W GALICJI

W latach 1772—1805 granice Cesarstwa Austriackiego były bardzo nie­stałe i wciąż się zmieniały tak na ziemiach polskich, jak też i na pograniczu słoweńsko-włoskim na południu. W związku z tymi zmianami politycznymi zachodziła konieczność reorganizacji administracji kościelnej w całym Cesar­stwie Austriackim. Przeprowadzono ją zasadniczo w trzech etapach: za pa­nowania cesarzowej Marii Teresy (1740—1780), za cesarza Józefa II (1780—1790) i za cesarza Franciszka I (1792—1836). W końcowych latach rządów cesarzowej Marii Teresy dokonano reo­rganizacji hierarchii kościelnej na terenie Czech i Moraw oraz w posiadłoś­ciach korony św. Stefana. Rezultatem tej regulacji było utworzenie met­ropolii w Ołomuńcu i diecezji w Brnie na Morawach (1777) oraz trzech diecezji słowackich (Bańska Bystrzyca, Rożniawa i Spisz — 1776) i diecezji Krzyż w Chorwacji (1777).

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

OKRES RZĄDÓW

W okresie rządów cesarza Józefa II (1780—1790) zwrócono uwagę na kraje austriackie i włoskie posiadłości Cesarstwa, a także na ziemie zabrane Polsce. Na wniosek kancelarii nadwornej z 18 V 1782 r. opracowano dokład­ny plan reorganizacji administracji kościelnej w całym Cesarstwie Austriac­kim, a główne wytyczne, którymi się kierowano, zmierzały do dostosowania granic organizaqi kościelnej do granic państwowych. Na ziemiach polskich zaplanowano utworzenie diecezji tarnows­kiej i zamojskiej oraz włączenie dekanatu spiskiego do diecegi spiskiej na Słowaq’i. W Austrii zaplanowano dostosowanie granic kościelnych do poli­tycznych granic posiadłości austriackich i erekcję nowych diecezji w St. Pólten (w miejsce Wiener Neustadt), Linz i Graz (w miejsce Seckau), zacieśnienie granic archidiecezji Salzburg do posiadłości austriackich. Wreszcie na ziemiach słoweńsko-włoskich wysunięto plan regulaq’i diecezji Lubliana, Triest i Gory­la. Plany te zrealizowano prawie w całości w latach 1785—1791.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

NABYTKI I STRATY

Nowe nabytki i straty terytorialne Austrii na początku XIX wieku dały nową okazję do dalszq regulacji organizaq’i metropolitalnej i diecezjalnej w monarchii naddunajskiej. Tym razem największych zmian dokonano na terenie Węgier i na ziemiach polskich, zabranych przez Austrię w pierwszym i trzecim rozbiorze Polski. W 1804 r. utworzono na Słowacji i na Węgrzech diecezję koszycką i szatmarską, a biskupstwo w Eger zostało wyniesione do rzędu arcybiskupstwa metropolii. Na ten sam okres przypada również regulaq’a polskich metropolii i diecezji na terenie pierwszego i trzeciego zaboru austriackiego. Kościelna polityka Au­strii na tych terenach dążyła do tworzenia nowych, bez tradycji staropolskiej ośrodków kościelnych (Tarnów, Kielce, Lublin) i podporządkowania ich łacińs­kiej metropolii we Lwowie.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

WPROWADZONE ZASADY

Wprowadzona przez cesarza Józefa II zasada, że na terenie ziem polskich granice organizaqi kościelną winny się pokrywać z grani­cami politycznymi zaborów, została uświęcona w konwenq’i petersburskiej w 1797 r. i realizowana przez wszystkich zaborców w omawianym okresie. Podobnie jak na ziemiach słoweńsko-włoskich, tak też i na ziemiach polskich decyzje papieskie były z reguły wyprzedzane przez samowolne zarządzenia i fak­ty, dokonane przez władze państwowe. Ale i tu w każdym wypadku podej­mowano kanoniczne rokowania ze Stolicą Apostolską celem uzyskania zgody na przeprowadzone i narzucone zmiany. W okresie istnienia Państwa Polskiego prowadzono również rokowania z rządem polskim i biskupami polskimi, od których zgody Stolica Apostolska uzależniała sankcję kanoniczną.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

METROPOLIE I DIECEZJE

Było do przewidzenia, że państwa zaborcze dołożą wszelkich starań, by zgodnie z zasadami swej polityki kościelnej zreorganizować ustrój met­ropolitalny i diecezjalny Kościoła polskiego na ziemiach zabranych Polsce. Pierwsza zrobiła to Rosja za carowej Katarzyny II (1773) i cara Pawła I (1798). Można się było spodziewać, że i rząd austriacki podejmie u Stolicy Apostolskiq’ starania, by wszystkie diecezje w Galicji Wschodniej i Zachod­niej poddać łacińskiej metropolii we Lwowie. Dotyczyło to zarówno dawniej istniejących, jak też i nowo utworzonych biskupstw. I tak papież Pius VI bullą In suprema beati Petri cathedra z 13 III 1786 r. poddał metropolii lwowskiej nowo erygowaną diecezję tarnowską dla tych części diecezji krako- wskiej, które znalazły się w granicach Galicji. Przez włączenie tej diecezji do metropolii lwowskiej, jej granice pokrywały się z politycznymi granicami zaboru austriackiego.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

WIELKIE ZMIANY

W latach 1805—1807 dokonano wielkich zmian w organizacji Kościoła polskiego na terenach obydwóch zaborów austriackich. Władze austriackie początkowo nie miały jasnego planu urządzenia hierarchii metropolitalnej na ziemiach trzeciego zaboru. Gubernator Zachodniej Galicji Józef Trautman- nsdorf przy współpracy gubemium w przedstawionym cesarzowi Francisz­kowi II memoriale o regulacji Kościoła katolickiego na ziemiach trzeciego zaboru (19 VII 1800) wysunął projekt wyniesienia Krakowa do godności arcybiskupstwa metropolii dla biskupstw Zachodniej Galicji. Ponieważ me­moriał przewidywał utworzenie diecezji kieleckiej i lubelskiej, dlatego projek­towana metropolia krakowska miała objąć swymi granicami te właśnie diece­zje. Wniosek ten poparła nawet Nadworna Kancelaria Wiedeńska, ale nieco później wypowiedziała się przeciwko niemu. Postulowała przeto, by wszyst­kie biskupstwa w Galicji Wschodniej i Zachodniej podporządkować met­ropolii lwowskiej. Ten właśnie wniosek zaakceptował cesarz Franciszek II (12 VIII 1802), i ten został zrealizowany.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!

ZGODNIE Z DECYZJĄ

Zgodnie z tą decyzją cesarską potoczyły się rokowania w Rzymie. Na wniosek rządu austriackiego papież Pius VII zniósł diecezję tarnowską (13 VI 1805), a jej terytorium podzielił między diecezję krakowską i przemys­ką. Erygowana tegoż dnia diecezja kielecka, ukonstytuowana z części diecezji krakowskiej, chełmskiej i archidiecezji gnieźnieńskiej, została włą­czona do metropolii lwowskiej. Erygowana 23 IX 1805 r. diecezja lubels­ka z terenów dawnej diecezji chełmskiej, poznańskiej, łuckiej i płockiej, została również podporządkowana metropolii lwowskiej. Współcześnie też na prośbę cesarza Franciszka I papież Pius VI odłączył w dniu 19 VIII 1807 r. diecezję krakowską z metropolii gnieźnieńskiej i włączył ją do lwowskiej prowincji kościelnej. I tym razem granice metropolii pokrywały się z politycznymi granicami zaboru austriackiego. Ale stan ten przetrwał zaledwie 10 lat.

Witajcie! Na co dzień pracuje w dziale kadr w dużej międzynarodowej firmie. W świecie biznesu jestem na co dzień, dlatego też postał ten blog, aby dzielić się z Wami moją opinią i spostrzeżeniami. Jeśli z jakimś artykułem na blogu się nie zgadzasz, lub chcesz podyskutować to będzie mi miło jeśli zostawisz komentarz, albo odezwiesz się w formularzu kontaktowym!